บ้านเราเหมาะกับ Solar ไหม? ก่อนติด ลองดูว่าเราใช้ไฟตอนไหน

เหตุผลแรกที่ผมอยากติด Solar จริง ๆ ไม่ได้เริ่มจากเรื่องค่าไฟเลยครับ แต่เริ่มจากความคิดง่าย ๆ ว่า แดดบ้านเรามีอยู่ทุกวัน แล้วเราจะปล่อยให้มันทำหน้าที่แค่ทำให้บ้านร้อนอย่างเดียวจริง ๆ เหรอ?

ในเมื่อมีพลังงานตกลงมาบนหลังคาแทบทุกวัน ถ้าเราสามารถเอาพลังงานตรงนั้นกลับมาใช้กับบ้านได้บ้างก็น่าสนใจ นั่นเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้ผมเริ่มศึกษาเรื่อง Solar จริงจังขึ้น

แน่นอนว่าอีกเรื่องที่ตามมาก็คือค่าไฟ บ้านผมมีค่าไฟอยู่ประมาณเดือนละ 3,000–4,000 บาท และในช่วงอากาศร้อนมาก ๆ บางเดือนก็สามารถกระโดดขึ้นไปถึงประมาณ 5,000 บาทได้ เพราะฉะนั้นถ้าพลังงานจากแสงแดดช่วยลดค่าใช้จ่ายส่วนนี้ลงได้ด้วย ก็ถือว่าได้ประโยชน์สองต่อ

แต่พอติดและใช้งานจริง ผมกลับพบว่า คำถามที่สำคัญกว่า “Solar ช่วยลดค่าไฟได้เท่าไร?” คือ “บ้านของเราใช้ไฟตอนไหน?”

Solar ผลิตไฟตอนกลางวัน แล้วตอนกลางวันบ้านเราใช้ไฟหรือเปล่า?

หลักคิดของ Solar สำหรับบ้านจริง ๆ ไม่ได้ซับซ้อนมากครับ ช่วงที่มีแสงแดด ระบบก็ผลิตไฟออกมาให้เราใช้ เพราะฉะนั้นยิ่งบ้านมีการใช้ไฟในช่วงที่ Solar กำลังผลิตไฟอยู่ เราก็ยิ่งมีโอกาสนำพลังงานที่ผลิตได้มาใช้ประโยชน์ทันที

ลองนึกถึงบ้านที่มีคนอยู่ระหว่างวัน เปิดแอร์ มีตู้เย็น ตู้แช่ ปั๊มน้ำ หรือเครื่องใช้ไฟฟ้าอื่น ๆ ทำงานอยู่ตลอด พลังงานที่ผลิตออกมาก็มีโหลดรอใช้อยู่แล้ว แบบนี้ Solar เริ่มมีเหตุผลมากขึ้น

แต่ถ้าเป็นบ้านที่อยู่กัน 4–5 คน แล้วทุกคนออกจากบ้านไปทำงานตั้งแต่เช้า กลับมาอีกทีตอนเย็น พฤติกรรมจะต่างออกไปมาก เพราะช่วงที่ Solar ผลิตไฟได้ดีที่สุดกลับเป็นช่วงที่แทบไม่มีใครใช้ไฟ ส่วนช่วงที่ทุกคนกลับมาบ้าน เปิดแอร์ เปิดทีวี ทำอาหาร และเริ่มใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าพร้อม ๆ กัน พระอาทิตย์ก็ใกล้เลิกงานแล้วเหมือนกันครับ 😅

นี่จึงเป็นเหตุผลที่ผมคิดว่า ก่อนจะถามร้านว่า “บ้านผมควรติดกี่ kW?” เราน่าจะถามตัวเองก่อนว่า “บ้านผมใช้ไฟช่วงไหน?”

{{CONTENT_IMAGE_1}}

ผลิตได้เยอะ ไม่ได้แปลว่าเราใช้ได้หมด

ตอนแรกเราอาจคิดง่าย ๆ ว่า ยิ่งติดระบบใหญ่ ผลิตไฟได้เยอะ ก็น่าจะยิ่งประหยัด แต่ในชีวิตจริงมันไม่ได้ตรงไปตรงมาขนาดนั้น

ถ้า Solar ผลิตไฟออกมาในช่วงที่บ้านไม่ได้ต้องการใช้ พลังงานส่วนนั้นก็ไม่ได้สร้างประโยชน์กับเราเท่ากับไฟที่ผลิตแล้วถูกนำไปใช้ในบ้านทันที ส่วนถ้าอยากเก็บพลังงานจากตอนกลางวันเอาไว้ใช้ตอนกลางคืน ก็สามารถทำได้ด้วยระบบ Battery แต่ตรงนี้ก็หมายถึงต้นทุนที่เพิ่มขึ้น และต้องกลับมาคำนวณอีกทีว่า เพิ่มแล้วคุ้มกับรูปแบบการใช้ไฟของเราหรือเปล่า

เพราะฉะนั้นสำหรับผม การเลือก Solar ไม่ควรเริ่มจากคำว่า “เอาใหญ่ที่สุดเท่าที่งบถึง” แต่ควรเริ่มจาก “เอาเท่าที่บ้านเราใช้ประโยชน์ได้”

เรื่องว่าจะดูขนาดระบบอย่างไร เลือกแผงแบบไหน Inverter แบบไหน หรือ Battery จำเป็นหรือไม่ ผมขอแยกไปคุยอีกบทความหนึ่ง เพราะแค่เรื่องสเปกอย่างเดียวก็คุยกันได้ยาวแล้วครับ

บ้านที่ใช้ไฟตอนกลางคืน อาจมีอีกทางเลือกที่ควรดูก่อน

บ้านผมมีอีกปัจจัยหนึ่งที่ทำให้เรื่องนี้น่าสนใจขึ้น คือใช้ค่าไฟแบบ TOU (Time of Use) ซึ่งค่าไฟในแต่ละช่วงเวลาไม่เท่ากัน

เพราะฉะนั้นเวลาผมดูความคุ้มค่าของ Solar ผมไม่ได้ดูแค่ว่าเดือนหนึ่งผลิตไฟได้กี่หน่วย แต่ต้องดูด้วยว่า Solar กำลังช่วยลดการซื้อไฟในช่วงเวลาไหน

ถ้าบ้านหนึ่งแทบไม่มีใครอยู่กลางวัน แต่กลับมาใช้ไฟเยอะช่วงกลางคืน การติด Solar อาจไม่ใช่คำตอบแรกที่ควรรีบเลือก บางบ้านอาจเหมาะกับการศึกษาค่าไฟแบบ TOU ก่อนด้วยซ้ำ เพราะพฤติกรรมการใช้ไฟของบ้านอาจสอดคล้องกับช่วงเวลาที่ค่าไฟถูกกว่าอยู่แล้ว

ตรงกันข้าม ถ้าบ้านใช้ไฟค่อนข้างเยอะตอนกลางวัน Solar ก็มีโอกาสเข้ามารับโหลดตรงนั้นได้มากขึ้น และลดการซื้อไฟจากระบบในช่วงกลางวันลง

{{CONTENT_IMAGE_2}}

แล้วบ้านผมลดค่าไฟได้แค่ไหน?

จากที่ใช้งานมา บ้านผมลดค่าไฟได้ประมาณ 15–20% ซึ่งผมถือว่าพอใจกับผลลัพธ์ครับ

แต่ตัวเลขนี้ไม่ควรถูกเอาไปใช้เป็นสูตรว่า “ติด Solar แล้วค่าไฟทุกบ้านจะลด 15–20%” เพราะแต่ละบ้านมีทั้งขนาดระบบ ทิศทางหลังคา สภาพอากาศ และที่สำคัญที่สุดคือ พฤติกรรมการใช้ไฟที่ไม่เหมือนกัน

ช่วงหน้าฝนเองก็เห็นความแตกต่างค่อนข้างชัด วันที่ฟ้าปิดหรือมีเมฆมาก การผลิตก็ย่อมไม่เหมือนวันที่แดดเต็ม ๆ เพราะสุดท้ายแล้ววัตถุดิบของระบบก็คือแสงแดด

ดังนั้นเวลาจะประเมินความคุ้ม ผมคิดว่าควรมองเป็นภาพรวมมากกว่าคาดหวังว่าทุกวัน Solar จะผลิตได้เท่ากันหมด

ก่อนติด Solar ลองตอบคำถามนี้ก่อน

ถ้าวันนี้มีคนถามผมว่า “ควรติด Solar ไหม?” ผมคงยังไม่ตอบทันทีว่าควรหรือไม่ควร แต่จะถามกลับก่อนว่า “ค่าไฟเดือนละเท่าไร แล้วปกติใช้ไฟเยอะช่วงไหน?”

เพราะสองบ้านที่จ่ายค่าไฟเดือนละ 4,000 บาทเท่ากัน อาจมีคำตอบเรื่อง Solar ไม่เหมือนกันเลย บ้านหนึ่งใช้ไฟหนักตอนกลางวัน ขณะที่อีกบ้านแทบไม่มีใครอยู่จนถึงหกโมงเย็น

Solar จึงไม่ใช่ของที่ติดแล้วจะคุ้มโดยอัตโนมัติ และก็ไม่ใช่ของที่ต้องติดให้ใหญ่ที่สุดเท่าที่ทำได้ สิ่งสำคัญกว่าคือ ระบบที่เราเลือกต้องสัมพันธ์กับวิธีที่บ้านเราใช้พลังงานจริง ๆ

สำหรับผม จุดเริ่มต้นของ Solar อาจมาจากความคิดง่าย ๆ ว่า “แดดมีอยู่ทุกวัน น่าจะเอามาทำอะไรได้มากกว่าแค่ทำให้ร้อน” แต่หลังจากได้ติดและใช้งานจริง สิ่งที่ได้เรียนรู้กลับเป็นอีกเรื่องหนึ่งครับ

ก่อนจะดูว่า Solar ผลิตไฟได้มากแค่ไหน ลองดูก่อนว่าเราจะใช้ไฟที่มันผลิตได้มากแค่ไหน

เพราะสุดท้ายแล้ว บ้านที่เหมาะกับ Solar ไม่จำเป็นต้องเป็นบ้านที่มีหลังคาใหญ่ที่สุดหรือมีค่าไฟแพงที่สุด แต่คือบ้านที่ พลังงานที่ผลิตได้ กับพลังงานที่ใช้ เดินไปด้วยกันได้พอดี

Make everyday living better.